Γλυπτική σύνθεση των Μεταλλωρύχων του Λαυρίου

Σε μια αντίστοιχη εξέχουσα θέση στην ακριβώς απέναντι πλευρά του αγάλματος του J.B. Serpieri και ως αντίβαρο του προαναφερθέντος αγάλματος, έχει χτιστεί από τον Απρίλιο του 2004 και κοσμεί την Κεντρική Πλατεία του Λαυρίου, μια καταπληκτική γλυπτική σύνθεση, αφιερωμένη στους ανθρακωρύχους του Λαυρίου. Πρόκειται για μια υπέροχη σύνθεση του γλύπτη κ. Κώστα Βαλσάμη αποτελούμενη από τρία αγάλματα μεταλλωρύχων, με τα οποία το Λαύριο αγγίζει την ιστορική του συνείδηση. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι στυλιζαρισμένες μορφές τους αναφέρονται στις ιδιαίτερες συνθήκες εργασίας και διαβίωσης των μεταλλωρύχων, των στυλοβατών του Λαυρίου. Η συγκλίνουσα στάση τους, η λιτότητά τους, καθώς και η απλότητα και ο μετωπικός τους αρχαϊσμός αποπνέουν το αίσθημα αξιοπρέπειας, αλληλεγγύης και συνειδητού συλλογικού αγώνα για κοινωνική δικαιοσύνη. Το μνημείο ολοκληρώνει μια επιγραφή, η οποία είναι χαραγμένη και στις τέσσερις πλευρές του βάθρου της γλυπτικής σύνθεσης, για να τιμήσει όλους τους ξένους που εργάστηκαν στο Λαύριο. Η επιγραφή αναφέρει τα εξής: «Στους μεταλλωρύχους του Λαυρίου. Στο σκοτάδι των στοών που δούλεψαν για τη λάμψη του μετάλλου, αναζήτησαν ένα κομμάτι του ουρανού, ζήτησαν το φως της δικαιοσύνης». Η επιστροφή της ιστορικής αξίας στις εργατικές δυνάμεις, στους αρχαίους και τους νεότερους μεταλλωρύχους του Λαυρίου με την κατασκευή αυτού του μνημείου, θα υπενθυμίζει τη συνεχή πάλη για δικαιοσύνη, η οποία θεωρείται ως μια ακόμη συμβολή του Λαυρίου στη σημερινή κοινωνία.