Την Παρασκευή 17 Απριλίου 2026 γιορτάσαμε στην Παναγία Γκαρικά το πατροπαράδοτο πανηγύρι της Ζωοδόχου Πηγής στον περίβολο του ναού.
Η Παναγία Γκαρικά βρίσκεται ανατολικά της Κερατέας, σε απόσταση περίπου 3,5 χλμ. από το κέντρο της πόλης, κτισμένη σε ένα λοφίσκο μέσα σε ένα όμορφο φυσικό τοπίο με πεύκα, ελαιόδεντρα, περιβόλια και αμπέλια. Ο ναός είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου, και παρόλο που δεν είναι δισυπόστατος ναός τιμάται και η εορτή της Ζωοδόχου Πηγής, αποτελώντας ένα ιδιαίτερα αγαπητό εξωκλήσι για τους κατοίκους της περιοχής.
Πρόκειται για ναό των μεταβυζαντινών χρόνων του 18ου αιώνα, ο οποίος έχει υποστεί αρκετές ανακαινίσεις και μετατροπές. Η πρώτη μεγάλη ανακαίνιση πραγματοποιήθηκε το 1865, ενώ το 2002 προστέθηκε το εντυπωσιακό πέτρινο καμπαναριό με τις έξι καμπάνες στην είσοδο του περιβόλου.
Ξεχωρίζει επίσης η εμφανής τοιχοποιία από αργολιθοδομή με αντηρίδες στήριξης στο βόρειο και νότιο τοίχο, καθώς και η ύπαρξη κογχών εκατέρωθεν της κεντρικής αψίδας. Στην τοιχοποιία διακρίνονται ενσωματωμένα παλαιοχριστιανικά γλυπτά μέλη, ενώ ο ναός είναι κτισμένος πάνω σε ερείπια παλαιοχριστιανικού ναού.
Στην περιοχή λειτουργούσε παλαιότερα μοναστήρι, πιθανόν ένα από εκείνα που καταργήθηκαν επί βασιλείας Όθωνα. Κατά άλλους, ο ναός χρησιμοποιούνταν και ως νεκροταφειακός. Το όνομα «Γκαρικά» δεν αποτελεί προσωνύμιο της Παναγίας, αλλά προέρχεται από την ονομασία της περιοχής, όπως αναφέρει ο Αθ. Αντωνίου, για να την ξεχωρίσουν ή να την αντιδιαστείλουν με άλλους ναούς της Παναγίας (π.χ. την Παναγία την Αμάχαιρη).
Στο πλαίσιο του πανηγυριού πραγματοποιείται η αναβίωση του εθίμου Κορμπάνι (σημιτική λέξη που σημαίνει κυρίως θυσία), μιας παράδοσης που συναντάται σε αρκετές περιοχές των Μεσογείων, αλλά και σε περιοχές της Εύβοιας και στο Μανταμάδο της Λέσβου. Οι ρίζες του εθίμου ανάγονται στην αρχαιότητα και στις τελετουργίες της αρχαίας ελληνικής λατρείας, ενώ με την επικράτηση του Χριστιανισμού το έθιμο ενσωματώθηκε στη λατρευτική ζωή ως προσφορά προς την Παναγία ή τους Αγίους.
Η προετοιμασία ξεκινά από την παραμονή της γιορτής, όταν εθελοντές ετοιμάζουν τα μεγάλα καζάνια για το βράσιμο του κρέατος, διαδικασία που αρχίζει από τις πρώτες πρωινές ώρες. Μετά το τέλος της Θείας Λειτουργίας, το φαγητό μοιράζεται στους πιστούς και ακολουθεί παραδοσιακό γλέντι στον αυλόγυρο του ναού.
Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν ο Πρόεδρος του Παγκόσμιου Γεωπάρκου UNESCO Λαυρεωτικής και Δήμαρχος Λαυρεωτικής Δημήτρης Λουκάς, η Επιστημονική Υπεύθυνη του Γεωπάρκου Ευγενία Μωραΐτη και ο Ηρακλής Κατσάρος.
Χορηγός της εκδήλωσης ήταν ο Αθανάσιος Μαρτίνος.
