22 Μαρτίου – Παγκόσμια Ημέρα Νερού

Με αφορμή τη φετινή εορτή της Παγκόσμιας Ημέρας του Νερού, που σκοπό έχει την ευαισθητοποίηση γύρω από το θέμα της προστασίας τόσο της ποσότητας αλλά και της ποιότητας του πολυτιμότερου φυσικού πόρου, καθώς και της πρόσβασης σε πόσιμο νερό για όλους, ας ρίξουμε μία ματιά στο παρελθόν και στο πώς οι αρχαίοι πρόγονοί μας πέτυχαν το «Τεχνολογικό Θαύμα» στην περιοχή της Λαυρεωτικής. Ένα Θαύμα το οποίο ήταν άρρηκτα συνδεδεμένο τόσο με την ύπαρξη, αλλά κυρίως με την ορθολογική διαχείριση των μικρών ομολογουμένως ποσοτήτων υδάτινων πόρων μιας τόσο άνυδρης περιοχής.

Οι αρχαίοι γνώριζαν πολύ καλά ότι το διαθέσιμο υδατικό δυναμικό της ευρύτερης περιοχής, όπου είχαν βρεθεί τα πολύτιμα κοιτάσματα μεταλλεύματος, ήταν πολύ μικρό. Υπήρχε δηλαδή το πρόβλημα τόσο της χωρικής όσο και της χρονικής ανισοκατανομής (μεγάλη ξηρή περίοδος) το οποίο θα έπρεπε να ξεπεράσουν. Το νερό στη συγκεκριμένη περιοχή δεν ήταν δεδομένο. Αποτελούσε έναν, σχεδόν, μη ανανεώσιμο πόρο, ο οποίος θα έπρεπε να διαφυλαχθεί και να χρησιμοποιηθεί με τρόπο ευφυή και αποτελεσματικό, καθώς ο εμπλουτισμός του μεταλλεύματος στα αρχαία πλυντήρια, προϋπέθετε υψηλές καταναλώσεις.

Ο μόνος τρόπος αντιμετώπισης της έλλειψης των αναγκαίων ποσοτήτων νερού, ήταν η αποθήκευση και επαναχρησιμοποίησή του: τάφροι συλλογής της επιφανειακής απορροής νερού από τις πλαγιές των λόφων, κανάλια μεταφοράς του προς μεγάλες δεξαμενές, χωρητικότητας 300 μ3 και άνω, καλυμμένες εξολοκλήρου με εξαιρετικό στεγανό εσωτερικό επίχρισμα προς αποφυγή απωλειών, πηγάδια, λεκάνες καθίζησης και ανακύκλωσης του ήδη χρησιμοποιημένου νερού. Όλα τα παραπάνω, μαζί με την εκμετάλλευση της φυσικής τοπογραφίας, αποτέλεσε το ‘Υδρολογικό Θαύμα’ των αρχαίων προγόνων μας. Χωρίς αυτό και τις απαραίτητες ποσότητες νερού, δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί το «Τεχνολογικό Θαύμα». Και πιθανόν, η σύγχρονη ελληνική κοινωνία, θα έπρεπε να παραδειγματισθεί από την ανθεκτικότητα, την εφευρετικότητα και την αποφασιστικότητα των αρχαίων, ώστε στο άμεσο μέλλον να αλλάξει άρδην το σκηνικό της ποσότητας και της ποιότητας του νερού στις τοπικές κοινωνίες και ο στόχος της πρόσβασης σε καθαρό, πόσιμο νερό, επιτέλους να επιτευχθεί.